(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 060

॥ శ్రీః ॥
6.60. అధ్యాయః 060
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
భీష్మార్జునయుద్ధవర్ణనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 6-60-0x(4128)(41320)
వ్యుష్టాం నిశాం భారత భారతానా-
మనీకినీనాం ప్రముఖే మహాత్మా।
యయౌ సపత్నాన్ప్రతి జాతకోపో
వృతః సమగ్రేణ బలేన భీష్మః ॥ 6-60-1(41321)
తం ద్రోణదుర్యోధనబాహ్లికాశ్చ
తథైవ దుర్మర్షణచిత్రసేనౌ।
జయద్రథశ్చాతిబలో బలౌఘై-
ర్నృపాస్తథాన్యే ప్రయయుః సమంతాత్ ॥ 6-60-2(41322)
స తైర్మహద్భిశ్చ మహారథైశ్చ
తేజస్విభిర్వీర్యవద్భిశ్చ రాజన్।
రరాజ రాజా స తు రాజముఖ్యై-
ర్వృతః సదేవైరివ వజ్రపాణిః ॥ 6-60-3(41323)
తస్మిన్ననీకప్రముఖే విషక్తా
దోధూయమానాశ్చ మహాపతాకాః ।
సురక్తపీతాసితపాండురాభా
మహాగజస్కంధగతా విరేజుః ॥ 6-60-4(41324)
సా వాహినీ శాంతనవేన గుప్తా
మహారథైర్వారణవాజిభిశ్చ।
బభౌ సవిద్యుత్స్తనయిత్నుకల్పా
జలాగమే ద్యౌరివ జాతమేఘా ॥ 6-60-5(41325)
తతో రణాయాభిముఖీ ప్రయాతా
ప్రత్యర్జునం శాంతనవాభిగుప్తా।
సేనామహోగ్నా సహసా కురూణాం
వేగో యథా భీమ ఇవాపగాయాః ॥ 6-60-6(41326)
తం వ్యాలనానావిధగూఢసారం
గజాశ్వపాదాతరథౌఘపక్షం।
వ్యూహం మహామేఘసమం మహాత్మా
దదర్శ దూరాత్కపిరాజకేతుః ॥ 6-60-7(41327)
వినిర్యయౌ కేతుమతా రథేన
నరర్షభః శ్వేతహయేన కాలే।
` జయే ధృతః శత్రువరూథినీనాం
యథా సురేంద్రోఽసురవాహినీనాం ॥ 6-60-8(41328)
నారాయణేనేంద్ర ఇవాభిగుప్తః
శశీవ సూర్యేణ సమేయివాన్యథా ।
తథా మహాత్మా సహ కేశవేన
వరీథినీనాం ప్రముఖే రరాజ '॥ 6-60-9(41329)
సోపస్కరం సోత్తరబంధురేషం
యత్తం యదూనామృషభేణ సంఖ్యే।
కపిధ్వజం ప్రేక్ష్య రథం విషేదుః
సహైవ పుత్రైస్తవ కౌరవేయాః ॥ 6-60-10(41330)
ప్రకల్పితం గుప్తముదాయుధేన
కిరీటినా లోకమహారథేన ।
తం వ్యూహరాజం దదృశుస్త్వదీయా-
శ్చతుశ్చతుర్వ్యాలసహస్రకీర్ణం ॥ 6-60-11(41331)
యథైవ పూర్వేఽహని ధర్మరాజ్ఞా
వ్యూహః కృతః కౌరవసత్తమేన।
యథా న భూతో భువి మానుషేషు
న దృష్టపూర్వో న చ సంశ్రుతశ్చ ॥ 6-60-12(41332)
తతో యథాదేశముపేత్య తస్థుః
పాంచాలముఖ్యాః సహ చేదిముఖ్యైః।
తతః సమాదేశసమాహతాని
భేరీసహస్రాణి వినేదురాజౌ ॥ 6-60-13(41333)
శంఖస్వనాస్తూర్యరవాః ప్రణేదుః
సర్వేష్వనీకేషు ససింహనాదాః।
తతః సబాణాని మహాస్వనాని
విస్ఫార్యమాణాని ధనూంషి వీరైః ॥ 6-60-14(41334)
క్షణేన భేరీపణవప్రణాదా-
నంతర్దధుః శంఖమహాస్వనాంశ్చ।
తచ్ఛంఖశబ్దావృతమంతరిక్ష-
ముద్ధూతభౌమద్రుతరేణుజాలం ॥ 6-60-15(41335)
మహానుభావాశ్చ తతః ప్రకాశ-
నాలోక్య వీరాః సహసాఽభిపేతుః ।
రథీ రథేనాభిహతః ససూతః
పపాత సాశ్వః సరథః సకేతుః ॥ 6-60-16(41336)
గజో గజేనాభిహతాః పపాత
పదాతినా చాభిహతః పదాతిః।
ఆవర్తమానాన్యభివర్తమానై-
ర్ఘోరీకృతాన్యద్భుతదర్శనాని ॥ 6-60-17(41337)
ప్రాసైశ్చ ఖంగైశ్చ సమాహతాని
సదశ్వబృందాని సదశ్వబృందైః।
సువర్ణతారాగణభూషితాని
సూర్యప్రభాభాని శరావరాణి ॥ 6-60-18(41338)
విదార్యమాణాని పరశ్వథైశ్చ
ప్రాసైశ్చ స్వంగైశ్చ నిపేతురుర్వ్యాం।
గజైర్విషణాపరగాత్రరుగ్ణాః
కేచిత్ససూతా రథినః ప్రపేతుః ॥ 6-60-19(41339)
గజర్షభాశ్చాపి జగర్షభేణ
నిపాతితా బాణహతాః పృథివ్యాం।
గజౌఘవేగోద్ధతసాదితానాం
శ్రుత్వా విషేదుః సహసా మనుష్యాః ॥ 6-60-20(41340)
ఆర్తస్వనం సాదిపదాతియూనాం
విషాణగాత్రావరతాడితానాం ।
సంభ్రాంతనాగాశ్వరథే ముహూర్తే
మహాక్షయే సాదిపదాతియూనాం ॥ 6-60-21(41341)
మహారథైః సంపరివార్యమాణం
సందృశ్య దూరాత్కపిరాజకేతుం ।
తం పంచతాలోచ్ఛ్రితతాలకేతుః
సదశ్వవేగాద్భుతవీర్యయానః॥ 6-60-22(41342)
మహాస్త్రబాణాశనిదీప్తమంతం
కిరీటినం శాంతనవోఽభ్యధావత్।
తథైవ శక్రప్రతిమప్రభావ-
మింద్రాత్మజం ద్రోణముఖా విసస్నుః ॥ 6-60-23(41343)
కృపశ్చ శల్యశ్చ వివింశతిశ్చ
దుర్యోధనః సౌమదత్తిశ్చ రాజన్।
తతో రథానాం ప్రముఖాదుపేత్య
సర్వాస్త్రివిత్కాంచనచిత్రవర్మా ॥ 6-60-24(41344)
జవేన శూరోఽభిససార సర్వాం-
స్తానర్జునస్యాత్మభవోఽభిమన్యుః।
తేషాం మహాస్త్రాణి మహారథానా-
మసహ్యకర్మా వినిహత్య కార్ష్ణిః ॥ 6-60-25(41345)
బభౌ మహామంత్రహుతార్చిమాలీ
సదోగతః సన్భగవానివాగ్నిః ।
తతః స తూర్ణం రుధిరోదఫేనాం
కృత్వా నదీమాశు రణే రిపూణాం ॥ 6-60-26(41346)
జగామ సౌభద్రమతీత్య భీష్మో
మహారథం పార్థమదీనసత్వః ।
తతః ప్రహస్యాద్భుతవిక్రమేణ
గాండీవముక్తేన శిలాశితేన ॥ 6-60-27(41347)
విపాఠజాలేన మహాస్త్రజాలం
వినాశయామాస కిరీటమాలీ।
తముత్తమం సర్వధనుర్ధరాణా-
మసక్తకర్మా కపిరాజకేతుః ॥ 6-60-28(41348)
భీష్మం మహాత్మాఽభివవర్ష తూర్ణం
శరౌఘజాలైర్విమలైశ్చ భల్లైః।
తథైవ భీష్మాహతమంతరిక్షే
మహాస్త్రజాలం కపిరాజకేతోః ॥ 6-60-29(41349)
విశీర్యమాణం దదృశుస్త్వదీయా
దివాకరేణేవ తమోభిభూతం।
ఏవంవిధం కార్ముకభీమనాద-
మదీనవత్సత్పురుషోత్తమాభ్యాం।
దదర్శ లోకః కురుసృంజయాశ్చ 6-60-30(41350)
6-60-30f"
తద్ద్వైరథం భీష్మధనంజయాభ్యాం ॥ ॥

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి చతుర్థదివసయుద్ధే షష్టితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes
6-60-1 వ్యుష్టాం ప్రభాతాం ॥
6-60-7 వ్యాలో వ్యూహవిశేషస్తేన నానావిధం గూఢసారం చ ॥
6-60-9 సోత్తరబంధురేషం ఉత్తరేణాచ్ఛాదనేన బంధురా రంయా ఈషా తత్సహితం ॥
6-60-18 శరావరాణి కవచాని ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.